NASIL KATILACAKSINIZ?

1 Hemen başvurunuzu yapın!
2 Eğitime katılın, başarılı olun!
3 Belgeniz adresinize gelsin.

Her tür soru, görüş ve önerileriniz için E-Destek talebinizi tarafımıza iletebilirsiniz. Teşekkürler!

MESAİ SAATLERİ;

Pts-Cu: 09:00 - 18:30
Cts: 09:00 - 16:00
Pazar günü sadece E-Destek!

Geçmişin, Günümüzün ve Geleceğin Davranışlar Üzerindeki Etkisi

Yazar: Psikolog / Pazartesi, 01 Ağustos 2016 / Published in international

Siz, geçmişinizin esiri misiniz? Yoksa, yaşadığınız zamanın olayları ve gelecekle ilgili istekleriniz mi sizi yönlendiriyor? Bilim inşaları, davranışların şimdiki zamandan etkilendiğini düşünürler. Bu, davranışları anlama da tek etkenin şimdiki zaman olduğunu gösterir. Fakat yaşadığınız anda gerçekleşen olaylar, uzak geçmişten veya yakın geçmişten etkilenmiş, gelecekle ilgili düşünceler doğrultusunda şekillenmiş olabilir.

Karakter Üzerine Bilim Mümkün Mü? Hangi Tür Bilim Karakter İle İlgilidir?

Bilim metodu, insan doğası ile ilgili bilgi verebilmedir. İnsan, kimyasal ve fiziksel kısımlardan oluşan biyolojik bir sisteme sahiptir. Bilim bize bununla ilgili bilgi vermelidir. Analizler bizlere küçük parçaların büyük sisteme nasıl etki ettiğini anlatmalıdır. Bütün, parçalardan daha özel olabilir. Mona Lisa tablosunu ele alalım. Renkleri ayrı ayrı incelediğimiz zaman, bütün tablonun yansıttığı güzelliği fark edemeyiz. İnsanın psikolojik yapısının bölümleri de, bireye benzersizliğini kazandıran bütünü görmemize yetmeyebilir. Bu durumda, kendimize şunu sormalıyız: Bilim insanları ve kuramcılar da, karmaşık bireyin psikolojik portresini çıkartmakta Da Vinci kadar başarılı olabilmişler midir?

KARAKTER TEORİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Karakter psikoloji birden fazla esas teori içerir. Öyleyse, bu teorilerin değerlendirilme ve kıyaslanması nasıl gerçekleşir? Hangi kriterler ölçüt olarak kullanılır?

Karakter teorileri genel olarak üç ana fonksiyon sunar:
Mevcut bilgileri organize etmek
Önemli noktalar ile ilgili yeni bilgiler sunmak
Çalışılacak yeni konuyu tanıtmak.
Kitap boyunca öğreneceğiniz bu fonksiyonlar doğrultusunda değerlendirilmelidir.

KARAKTER TEORİLERİ: GİRİŞ

Bu bölümün son konusu olarak, teorilerin kendisine dönüyoruz.

Teorinin Oluşturulma Çalışması

Geniş kapsamlı bir teori oluşturmak oldukça zordur. İnsan yapısı, gelişimi ve değişimi ile ilgili; ne, nasıl, neden sorularına cevap vermelidir. Karakteri, moleküler yapıdan sosyokültürel yapıya, kavramsal açıdan filozofik anlayışa kadar göz önüne almalıdır. Kendi alanı içerisinde kapsamlı ve bilimsel kanıtlarla desteklenmiş bir teori, evrensel olarak kabul görülecek yeni bir bilgi ortaya koyabilir mi? Cevap oldukça basit, hayır. Her teori kendi içerisinde benzersiz bilgiler taşır. Kendi içlerinde limitleri vardır.

Teorilerin Başlangıç Taslağı

Bu kitapta altı teorik yaklaşım yer almaktadır. Bu kısımda, bahsedilecek olan teorik yaklaşımların kısa bir özeti yer alıyor.

İlk olarak Frued’a ait, psikodinamik teoriyi ele alacağız (bölüm 4,5). Bu teori, zihni bir enerji sistemi olarak görür. Vücudumuzun biyolojik enerjisinin bir kısmı zihnimizde yer alır ve bedensel ihtiyaçlarımızı karşılar. Ancak bazı bedensel ihtiyaçlarımızı istediğimiz her an karşılamamız toplum içerisinde yaşadığımızdan dolayı mümkün değildir. İhtiyaçlarımız ve toplum kuralları arasındaki dengeyi kendimiz kurarız. Davranışlarımızın ve duygularımızın altında yatan enerji bilinç dışıyken, bu enerjinin dengesini kurmak bilinçli yapılan bir eylemdir.

Fenomonolojik teoriler (bölüm 5, 6), psikodinamik ile teoriler ile ters düşer. Bilinçsiz eylemlerden çok, bilinçli gerçekleşen olaylarla ilgilenir. Fenomonolojik teori de, insanın biyolojiye dayalı dürtüleri olduğunu düşünür. Fakat kişisel gelişime, insanın kendini tamamlayışına göre oluşan, daha önemli ve ileri dürtülerin olduğuna inanır.

Karaktere kişisel yaklaşımla yaklaşmak (bölüm 7,8) diğer iki teoriden de farklıdır. Bu farklılık kendini insan doğasına olan yaklaşımda ve karakter teorisi oluşturmak için seçilen yolda gösterir. Çoğu kuramcı, iki bilimsel problemi çözmesi gerektiğini düşünür.

Hangi kişisel farklılıklar önemlidir?
Bu farklılıklar arasında güvenilir fikirler geliştirmek.

Bölüm 9’da günümüze ait, oldukça dikkat çekici bir yaklaşımla karşılaşacağız. Karakterin biyolojik fonksiyonları üzerinde yapılan araştırmalar bu bölümde yer almaktadır. Beyin sisteminin altında yatan kişisel farklılıklarımızı oluşturan ve kişisel özelliklerimizle ilgili genetik esasların bulguları sunulmaktadır.

Bölüm 10’da davranışçılık fikirleri yer almaktadır. Davranış, ödüllendirme ve cezalandırmaya göre şekillenen bir adaptasyon olarak görülür. Diğer teorileri bir duygu, davranış dünüme örneği olarak görür, fakat davranışları şekillendiren unsur olarak görmez. Davranışlarımızı çevrenin şekillendirdiğini düşünür.

Bölüm 11’ de daha farklı bir yaklaşım bulunmaktadır. Kişinin inşa ettiği teori olarak adlandırılabilir. Davranışçılık teorisinin aksine, insanın çevreyi değerlendirdiğini söyler. Bazı insanlar hayatı sıkıcı, bazıları eğlenceli bulabilir. İnsanların kişisel farklılıkların altında yatan sebep çevreyi değerlendirme şekillerindeki farklılıktır.

Son yaklaşım da sosyal-idrak teorisidir (bölüm 12,13). Bir önce bahsedilen teoriyle bazı yönlerden benzerlik gösterir. İnsanların düşünme yöntemleri analiz edilerek araştırma yapılır. Düşünme yöntemlerindeki farklılığın, dünyayı değerlendirme şekillerindeki değişikliklerin yarattığı düşünülür. Ancak, kişinin inşa ettiği teori ile aralarında iki fark vardır.

Adından da anlaşılacağı üzere, davranışları, yetenekler, inançları etkileyen sosyal yapının etkisi üzerinde detaylı bir şekilde durulur.
insanların kendilerine hedef belirleyişlerinin ya da duygularını kontrol edişinin üzerinde daha çok durur.

Bölüm 14’de karaktere yoğunluk verilmiştir. Hayat şartları ele alınarak incelendiğinde, karakter hakkında daha fazla şey öğrenilebilir. Bu sebeple; sosyal statü, kültürel hayat, ilişkiler ve buna benzer konular üzerinde durulmuştur. 15. Bölümde ise karakter psikolojisi bütünüyle incelenmiştir.

Son olarak, beyinle ilgili günümüze ait bilimsel veriler yer almaktadır. Bu bilgiler bize, geçmişte duyulmamış bilgiler sunmaktadır ve bu sayede teorileri tekrardan gözden geçirme şansımız olacaktır. Bu konu diğer bölümlerde, Karakter ve Beyin adıyla işlenecektir.

Teorilerin Varlığı: Araç Olarak Teori

Eğer hangi teorinin doğru olduğunu sorsaydınız, alacağınız cevap hiçbiri olurdu. Karşılaştırma konusunda bir karara varmanız zordur. Çünkü teorilerin her biri içinde insan doğası ile ilgili önemli bilgiler barındırır. O yüzden, ‘’Hangisi bilgilerimi ve uygulamalarımı geliştirmek için daha iyi bir yol sunar? ‘’ Sorusunu kendinize sormalısınız. Teorilerin içlerinde barındırdıklarına ‘’araç’’ ismini verebiliriz. Bu araçlardan bazıları, araştırma metotları, bazıları, değerlendirme yöntemleri, bazıları da, teorik yöntemlerdir. Bu araçların farklı görevleri vardır. Bu görevler; kişisel farklılıkları, insan dürtülerini tanımlama, duygusal reaksiyonları açıklama, psikolojik terapilere yapılan geri dönüşler gibi amaçlardır. Araç benzetmesi iki fayda sağlar.

iyi sorular sormak.
kötü sorular sormaktan kaçınmak.

Bir tesisatçıyı ele alalım. Kendisine ait bir alet çantası vardır ve bu araçlardan bazıları daha pratiktir, bazıları daha kullanışlıdır. Kimse bu araç-gereçlerden hangisi yanlış veya doğru diye sormaz. Aksine, hangisinin ne işe yaradığı sorulur. Aynısını karakter ile ilgili teorileri değerlendirirken de yapmalısınız.

Sayfa Başı